f

Անկախ

Թերթում ենք պատմության Էջերը․  Գրիգորները Սանահինից


Սանահինի վանահայր Գրիգոր Տուտեորդիի օժանդակությամբ 1181թ.-ին կառուցվել է Սանահինի եկեղեցական համալիրի Ամենափրկիչի ժամատունը: Ինչպես շատերի դեպքում նրա ծննդյան թիվն էլ հայտնի չէ: Մահացել է մոտ 1204թ.-ին  Սանահինում: Տարբեր աղբյուրներում հիշատակված է «մեծապատիվ վարդապետ», «այր երևելի»: Նա պաշտպանել է ազգային եկեղեցու ինքնությունը, հակադրվել հայկական և բյուզանդական եկեղեցիների միավորմանը կողմնակից հոգևորականներին:
Սանահինի եկեղեցու բակում 1220-21թթ թաղվել է մեկ ուրիշ Գրիգոր` Գրիգոր որդի Աբասա(ծննդյան թիվը հայտնի չէ): Մատենագետ կրոնական այս գործիչը 1214-ից եղել է Սանահինի վանքի առաջնորդը: Նա հայտնի է «Գիրք պատճառաց» աշխատությամբ, որը ունի 3 բաժին՝ 196 ծավալուն հոդվածներով: Գրքում հետազոտվող ստեղծագործությունները դասակարգված են 3 բաժիններով․ Ա․ Հին կտակարանի գրքեր, Բ. Եկեղեցական մատենագիրների գործեր և «արտաքին» կոչվող գրքեր, Գ. Նոր կտակարանի գրքեր: Ա. և Գ. բաժինների հոդվածները պատրաստելիս հեղինակը օգհտվել է անցյալի մատենագիրների աշխատություններից, իսկ Բ. բաժնի նյութերը քաղել է իր ժամանակակիցների (Վարդան Հաղպատեցի, Դավիթ Քոբայրեցի, Մխիթար Գոշ և ուրիշներ) գործերից: Գրիգոր որդի Աբասան մատենախոսել է Փիրոն Եղբայրեցու, Գրիգոր Նազիանզացու, Բարսեղ Կեսարացու, Դավիթ Անհաղթի աստվածաբանական և իմաստասիրական երկերը, Դիոնիսոս Արիոպագացու «Ինքնակենսագրությունը»:
«Գիրք պատճառաց»-ը հանրագումարային աշխատությունը նոր մակարդակի է բարձրացրել մատենագիտությունը: Կարծում եմ այն այսօր էլ կարող է պատմության էջերից հեռացնել անդարձ մոռացումի փոշին:
     Հ.Գ Ինձ համար հասու աղբյուրները հնարավորություն չտվեցին տեղեկություններ ունենալ 11-րդ դարի մատենագիր, տոմարագետ Անանիա Սանահնեցու և 12-13-րդ դարերի մատենագիր Դավիթ Քոբայրեցու մասին:  Գուցե կօգնեն մեր ընթերցողները` առանձնապես պատմաբանները, հոգևոր այրերը:

                    Վաղարշակ Ղորխմազյան


 

Սանահին «Գիրք պատճառաց»  Գրիգորները Սանահինից Վաղարշակ Ղորխմազյան

Այլ հոդվածներ հեղինակից

«Ժողովուրդ». Ակտիվ քննարկումներ են ընթանում Ընտրական օրենսգրքի և Սահմանադրության փոփոխությունների շուրջ
Facebook-ում ձեր երեխաների լուսանկարով հպարտանալու մի քանի րոպեի հաճույքը կարող է ճակատագրական լինել հենց ձեր երեխաների համար
Ի վերջո Լուկաշենկոն հրապարակայնորեն վիրավորեց Նիկոլին և Նիկոլը դա կուլ տվեց
Երբ այս իշխանությունները ինքնուրույնություն հանդես բերեն, նրանց դեմ քայլեր կձեռնարկեն․ Վլադիմիր Գասպարյան
«Ժողովուրդ». Հայաստանում մսի արտադրության ծավալների նվազման միտումը շարունակվում է
Վթարային ջրանջատում Բալահովիտ գյուղում օգոստոսի 13-ին
«Ժողովուրդ». Հայաստանի ազգային արխիվի տնօրենի դեմ հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացվել
Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ՝ Երևանում, Արագածոտնում և Կոտայքում
«Հրապարակ». Արսեն Թորոսյանը հաջորդ զոհին է թիրախավորել
«Ժողովուրդ». Տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորի գիտական աստիճանի հետ կապված վարույթին անհամբեր սպասում է Սմբատ Գոգյանը. նա ամեն գնով ցանկանում է, որ Դիանա Գալոյանը զրկվի գիտական աստիճանից
Պոմպեոն Բելառուսում տիրող իրավիճակը ողբերգություն է անվանել
Մարտին Սկորսեզեի ստուդիան կինոնկարներ  կնկարահանի  Apple-ի համար
Անի, Խարկով...
Թրամփը խոսել է աշխարհում  ամենամեծ խնդրի մասին
Հայաստանի բասկետբոլի կանանց առաջնությունը մեկնարկում է
Ֆիլիպ Կիրկորովը   կորոնավիրուսով  է  վարակվել
Ասադի ինքնազգացողությունը  վատացել է  ելույթի  ժամանակ
Վրաստանի քաղաքացիների ավելի քան 80% -ը ՌԴ-ին  երկրի համար գլխավոր սպառնալիք  է համարում
ԱՀԿ-ն  կստուգի  COVID-19- ի դեմ ռուսական պատվաստանյութի փորձարկումների մասին տվյալները
Մեր արտաքին առևտուրը տարվա կեսին
«Իմ քայլ»-ի մի քանի պատգամավորներ քննարկել են Ամուլսարի հարցը
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը՝  աշխարհում համաճարակի ընթացքում ծագած  սպառնալիքների մասին
Մակրոնը խնդրել է Պուտինին օգնել Լիբանանին
Mercedes մակնիշի բեռնատարը, դեռևս անհայտ հանգամանքներում, Բադալ Մուրադյան փողոցում կողաշրջվել է. ճանապարհը մասամբ փակվել է․ Shamshyan.com
Փրկարարները Հրազդանում հայտնաբերել են 41-ամյա տղամարդու դի
Ավելին
Ավելին