f

Անկախ

Վատիկանի համար ճակատամարտում հայկական տոլման հաղթում է ադրբեջանական գորգերին


Բայդենի գալուստը դրական է գնահատվել Վատիկանում, որը հույս ունի համագործակցել Սպիտակ տան հետ միջազգային քաղաքականության մի շարք ուղղություններով: Բայդենի վարչակազմի համար էլ Անդրկովկասի առնչությամբ կարող է նշանակալի լինել Վատիկանի դիրքորոշումը, որի համակրանքը շահելու մրցապայքարում բաքվեցիների գորգերը պարտվում են հայկական տոլմային:

Սուրբ Աթոռը չոր և զուսպ է արձագանքել Բաքվի՝ Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի կապակցությամբ Վատիկանի աջակցությանը հասնելու փորձերին: Ինչպես հաղորդում են ադրբեջանական պարբերականները, ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ Կովկասի մուսուլմանների վարչության (ԿՄՎ) նախագահ Ալլահշուքյուր Փաշազադեն դիմել է համաշխարհային կրոնական առաջնորդներին՝ կոչ անելով աջակցել «Ադրբեջանի արդար դիրքորոշմանը»: ԿՄՎ-ն պատասխան է ստացել Սուրբ Աթոռի պետքարտուղարի ընդհանուր հարցերի գծով տեղակալ, արքեպիսկոպոս Էդգար Պենյա Պարրայի ստորագրությամբ, որում ասվում է. «Ձերդ գերազանցություն, խորին երախտագիտություն եմ հայտնում վերջին նամակի համար, որ հղվել է Ձեր կողմից Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսին Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ: Նորին սրբազնություն Ֆրանցիսկոս պապն ուշադիր կարդացել է Ձեր նամակը և աղոթում է հարցի խաղաղ ու արդար լուծման համար հանուն Կովկասի բոլոր ժողովուրդների բարեկեցության»:

Մինչև ղարաբաղյան պատերազմը Վատիկանի դիվանագիտությունն Անդրկովկասում  արտաքուստ առաջնայնությունը տալիս էր Վրաստանին: 2016 թ. աշնանը Վրաստանում երկօրյա այցով հյուրընկալվել էր Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը: Երկու տարի  անց երեք օրով հանրապետություն այցելեց Սուրբ Աթոռի պետությունների հետ հարաբերությունների գծով քարտուղար, արքեպիսկոպոս Պոլ Գալլահերը: Իսկ 2019 թ. դեկտեմբերին դարձյալ երեք օրով Թբիլիսի մեկնեց Սուրբ Աթոռի պետքարտուղար, կարդինալ Պյետրո Պարոլինը: Մի շարք կաթոլիկ պարբերականների կարծիքով՝ «կարդինալ Պարոլինի ուղևորությունը ցույց է տալիս Սուրբ Աթոռի մեծ ուշադրությունը» Վրաստանին: Դրա առաջարկությունը եղել է Թբիլիսիի կողմից:

Ֆրանցիսկոսի այցի նախօրեին այն ժամանակ Վրաստանի արտգործնախարար Միախայիլ Ջանելիձեն Կաթոլիկ լրագրողների հասարակության անդամների հետ հանդիպման ժամանակ հայրապետի ուղևորությունն անվանել է «կարևոր ազդակ տարածաշրջանի համար»: Ինչպես նշել է Associated Press-ը, Վրաստանը աշխարհաքաղաքական հավակնություններ ունի՝ ցանկանալով, բացի ԵՄ մտնելուց, մտնել նաև ՆԱՏՕ, ուստի պապի այցն այդ երկիր «ներկայումս դիտվում է Վրաստանում որպես կառավարության՝  Եվրոպայի կաթոլիկ երկրների շրջանում դաշնակիցներ ձեռք բերելու փորձ»: Ինչ վերաբերում է Բաքվի հետ հարաբերություններին, ապա այս դեպքում Վատիկանը քաղաքավարություն է ցուցադրել՝ բարեհաճությամբ ընդունելով ադրբեջանական ղեկավարությունից նշանավոր ձեռագործ գորգերը և կասպյան խավիարը: Գործերն ավելի բարդ են եղել Երևանի հետ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալուց հետո: Նոր վարչապետը զուրկ էր կրոնական քաղաքականության գիտելիքներից՝ թույլ տալով, որ աղերսվի Հայ առաքելական եկեղեցու կաթողիկոս Գարեգին II-ի տապալման փորձերին: Բացի այդ, որպես Փաշինյանի ընդդիմախոս հանդես էր գալիս Սուրբ Աթոռում Հայաստանի նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը, որը կարողացել է լավ հարաբերություններ հաստատել Ֆրանցիսկոսի հետ և, ինչպես ասում են, հայկական խոհանոցի դելիկատեսներով նվաճել Վատիկանի բարձրաստիճան հոգևորականների սրտերը:

Շատ բան փոխեց ղարաբաղյան պատերազմը, երբ Թբիլիսին  անցավ երկրորդ պլան: Այդ ժամանակ հայրապետը կոչ արեց դադարեցնել մարտական գործողությունները և խաղաղություն հաստատել Լեռնային Ղարաբաղում: Ճիշտ է,  պապի ելույթների հնչերանգը վրդովում էր հայ հասարակայնության որոշակի հատվածին, հատկապես՝ Հայաստանի սահմաններից դուրս: Նրանք  հույս ունեին, որ Ֆրանցիսկոսը հաստատ կկանգնի Երևանի և Ստեփանակերտի կողմը: Սակայն Սուրբ Աթոռն իր դիրքորոշումը սկսեց արտահայտել միայն պատերազմի ավարտից հետո: Դեկտեմբերի առաջին օրերին Երևան ժամանած արքեպիսկոպոս Ժոզե Ավելինո Բետանկուրը՝ Հայաստանում և Վրաստանում առաքելական նվիրակը,  Aci Stampa կաթոլիկ կայքէջին տված հարցազրույցում այդ հայտարարությունը որակեց սոսկ սկիզբը խաղաղության գործընթացի, որը պարզվում է՝ «դժվարին ու երերուն է այն ամենի պատճառով, ինչը մնացել է չլուծված»: Նվիրակը հույս հայտնեց, որ կարգավորման խնդրում առաջատար դերը պետք է խաղա ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, որի համանախագահներն են ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան և Ռուսաստանը:

Դա իհարկե այն չէր, ինչ ցանկանում էին ստանալ Սուրբ Աթոռից Ադրբեջանի իշխանությունները: Քանի որ ղարաբաղյան բանակցություններում Վաշինգտոնի և Փարիզի ներգրավումը ամենայն հավանականությամբ հնարավորություն կտար հայերին հետ վերցնել ռազմական պարտության հետևանքով կորցրած շատ դիրքեր: Ընդ որում, Վատիկանը  Երևան արքեպիսկոպոս Բետանկուրի այցից մեկ-երկու շաբաթ անց զգացրեց իր կապերի մասին Մոսկվայի հետ: Դեկտեմբերի 31-ին Լիբանանում առաքելական նվիրակ, արքեպիսկոպոս Ժոզեֆ Սպիտերը  այցելեց Մեծի տանն Կիլիկիո կաթողիկոսություն,  Արամ կաթողիկոսին: Ինչպես հաղորդեց այնուհետև կաթողիկոսության դիվանատունը, նա «տեղեկացրեց սրբազանին, որ Վատիկանը հետևում է Ղարաբաղի իրադարձություններին՝ մշտապես կապ պահպանելով ռուսական կողմի հետ»: Սակայն մինչ օրս ոչինչ հայտնի չէ  Թուրքիայում և Ադրբեջանում առաքելական նվիրակ, արքեպիսկոպոս Պոլ Ռասսելի այցի մասին Բաքու կամ գոնե նրա որևէ հայտարարության մասին այդ  թեմայով: Հազիվ թե այս հանգամանքը հնարավոր լինի մեկնաբանել Ադրբեջանի ղեկավարության օգտին: Առավել ևս, երբ ԱՄՆ նախագահ ընտրվեց դեմոկրատ Ջո Բայդենը: Սպասումներ կան նրա վարչակազմից, որ Վաշինգտոնը վերադառնալու է Անդրկովկաս:

Բայդենի իշխանության գալը շատ դրական է գնահատվել Վատիկանում, որը միջազգային քաղաքականության մի շարք ուղղություններով համագործակցության հույս ունի Սպիտակ տան հետ: Այդ սպասումները նույնիսկ ստիպեցին Սուրբ Աթոռի քարտուղարությանը, ինչպես գրում է Catholic News Agency կայքէջը, հետաձգել ԱՄՆ կաթոլիկ եպիսկոպոսների խորհրդաժողովի (USCCB) պաշտոնական հայտարարության հրապարակումը՝ կապված երդմնակալության հետ, որպեսզի խմբագրեն այն (հայտնի է, որ USCCB-ի ղեկավարները նոր նախագահի երկրպագուն չեն): Դա նշանակում է, որ Բայդենի վարչակազմի համար Անդրկովկասի հարցով կարող է որոշիչ լինել Վատիկանի դիրքորոշումը, որի համար մղվող ճակատամարտում հայկական տոլման հաղթում է բաքվեցիների գորգերին:

Ստանիսլավ Ստրեմիդլովսկի

Աղբյուրը՝ ИА REGNUM


 

Աշխարհում Վատիկան Հայաստան աչցախյան հակամարտություն

Այլ հոդվածներ հեղինակից

«Ոսկե սերունդ ենք կորցրել, դավաճաններին չեմ ներելու». սյունեցի մանկավարժը որդու զոհվելուց հետո դպրոց չի մտնում
Ամեն անգամ մի թույն թափում, ա, բայց միայն նրա համար, որ ցույց տա, թե քաղաքական կյանքում ինքը դեռ ողջ է
Մտավախություն կա, որ իշխանությունը կրկին գաղտնի գործարքների մեջ է․ Տիգրան Աբրահամյան
Բժիշկ Մյասնիկովը՝ կանանց համար ամենաօգտակար մթերքների մասին
«Իմ քայլի» պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի տան հարակից խաչմերուկում տեղադրել են նրա խրտվիլակը
ՍԴ նախագահի նախկին խորհրդականները դատի են տվել Արման Դիլանյանին
ՀՅԴ-ն մի քանի անդամների արտաքսել է կուսակցության շարքերից. Որն է պատճառը
Ռազմական ոստիկանությունը սկսել է հետապնդել Օնիկ Գասպարյանին աջակցություն հայտնած Արցախի ՊԲ սպաներին. ԱՂԲՅՈւՐ
Պարոն Տեր-Պետրոսյան, վերջ տվեք մանիպուլյացիաներին և դիմե՛ք դավաճան Նիկոլին ու հորդորեք հրաժարական տալ
Է՛յ, դուք, սրբապիղծների քայլ, չհամարձակվե՛ք ցավի վրա ղումար խաղալ
Այս պարտվողական քարոզչության շարունակման դեպքում ոչ միայն Սյունիքի կորուստն է ժամանակի հարց, այլ Տավուշինը ևս
Մանվել ու Գագիկ գոռալով Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավոր նպատակը բանակի անմիջական ներքաշումն էր ներքաղաքական գործընթացներին
1996-ի խայտառակ ընտրություններից հետո Երեւան զորք մտցնելը, երկրի թալանը, քաղաքական սպանությունները Լեւոն-Տեր Պետրոսյանի նախագահության ժամանակից են սկսվել։
Նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն արգելեց հանրահավաքները և Երևանը հսկողության տակ առնելու համար դիմեց բանակային զորքի օգնությանը
Լևոն Տեր-Պետրոսյանը մի ղեկավար ա, որը և՛ որպես իշխանության ղեկավար զորք ա հանել ժողովրդի վրա, և՛ որպես ընդդիմության ղեկավար ժողովուրդ ա հանել զորքի վրա
Հռոմի պապը շնորհակալություն է հայտնել  աշխարհի բոլոր կանանց և խնդրել  հարգել և պաշտպանել նրանց
Երբ և ինչպես Միացյալ Նահանգները խաղի մեջ կմտնի Ղարաբաղում
Ինդոնեզիայում երկրաշարժ  է  տեղի ունեցել
Ասադն ու կինը կորոնավիրուսով  են վարակվել
Նուբարաշենում բռնկված հրդեհը մարվել է
Դուք հավատում եք, որ այդ դավադիրը, դավաճանը կկարողանա ընտրություններ կազմակերպե՞լ. դա բացառվում է. Լիլթ Գալստյան
Վաղը ըստ իրավիճակի կորոշենք մեր քայլերը եւ կգնանք այդ ուղղությամբ. Իշխան Սաղաթելյան
Հայրենիքի փրկության շարժման երթը՝ դեպի «Եռաբլուր»
Եթե փորձեն ԳՇ տարածած հայտարարության հիմքով Օ. Գասպարյանի նկատմամբ քրեական գործ հարուցել, դա հայրենիքի դավաճանության շարունակություն կարելի է դիտարկել․ սահմանադրագետ. Tert.am
Արցախի սպառողական շուկայում նախորդ տարվա համեմատ գնաճը կազմել է ավելի քան 4 տոկոս
Ավելին
Ավելին