f

Անկախ

Փաշինյանի կառավարման արդյունքներով կմնա ներկայիս Հայաստանի մեկ երրորդը. պատմաբան


EADaily-ի թղթակիցը զրուցել է ռուսաստանցի պատմաբան Օլեգ Հայրապետովի հետ Արևմուտքի հովանավորությամբ հերթական հակառուսական միջադեպի  կապակցությամբ: Խոսքը  վերջին օրերին տեղեկատվական դաշտում շրջանառվող մի թռուցիկի մասին է, որը բաղկացած է 23 կետից: Այդ թղթի  հիմնական բովանդակությունն այն է, որ հայ ժողովրդի բոլոր դժբախտությունների պատճառը պատմականորեն Ռուսաստանն է:

«Իհարկե, պատմության մասին կարելի է երկար խոսել: Բայց  այն, ինչ գրված է այդ քարոզչական թղթում, լրիվ զառանցանք է: Այլ հարց է, թե ինչու է դա հիմա ի հայտ գալիս և ինչ նպատակ է հետապնդում այդ քարոզչությունը»,- կարծում է զրուցակիցը:

Նրա համոզմամբ, նման մտքերը կարող են հաջողությամբ տարածվել միայն այն դեպքում, երբ ուղղվեն խոցված հոգեբանությամբ կիսագրագետ մարդկանց:

«Այժմ,Հայաստանի ինքնուրույն գոյության 30 տարիներից հետո ի՞նչ ենք տեսնում, ինչպիսի՞ն է այդ 30-ամյակի արդյունքը: Չեմ խոսի բանակի մասին: Միջնակարգ դպրոցի տապալում,  բարձրագույն կրթության լիակատար կոլապս… Այ հենց վերջերս Երևանում խորհրդաժողով էր անցկացվում, այնտեղ հայ պատմագիտության լավագույն ներկայացուցիչներն էին: Խորհրդաժողովը նվիրված էր Հայաստանի համար այնպիսի ցավոտ հարցի, ինչպիսին Կարսի պայմանագիրն է: Եվ այնտեղ հիմնականում ակադեմիկոսներ էին, պրոֆեսորներ, մարդիկ, որոնք 60-70 տարեկան են: Նրանք վաղուց ի վեր չեն աշխատում, հայ պատմագիտությունը համաշխարհային գիտության ծայրամասում է: Գիտնականներն աղբյուրներով չեն զբաղվում, շրջանառության մեջ չեն դնում նոր տվյալներ ու նոր պատմական աղբյուրներ: Նրանք տապակվում են սեփական յուղի մեջ,- կարծում է պատմաբանը:- Առհասարակ այնպիսի զգացողություն ունեմ, որ ինքնուրույն Հայաստանի արդյունքը… Դե, չեմ ուզում ասել, որ Հայաստանի ողջ մտածող հատվածը դուրս է մղված, բայց մեծ թվով մարդիկ, որոնք կոչված են ինտելեկտուալ աշխատանքի, լքում են հանրապետությունը հեռանկարների որոնումներով»:

Նրա խոսքով՝ այսօրվա Հայաստանին այդ ամենը պետք չէ, և այսօրվա Հայաստանի էլիտայի տիպական ներկայացուցիչը Նիկոլ Փաշինյանն է.

«Եթե ժողովրդավարությունը ենթադրում է ժողովրդի ներկայացուցչի ընտրության հնարավորությունը իշխանության համար, հարկ է խոստովանել, որ պարոն Փաշինյանը բավական մանր, չնչին մարդ է՝ ահռելի հավակնություններով, բայց տկար ինտելեկտուալ առումով, խորամանկ և ցինիկ բանսարկու, որը ոչնչից չկարողացավ գլուխ հանել, բացի իշխանությունը պահելուց: Նա էլ հենց, կարճ ասած, ներկայիս հայկական էլիտայի տիպիկ ներկայացուցիչն է: Ահա այն լակմուսի թուղթը, թե ինչ է իրենից ներկայացնում այժմ հայ ինտելեկտուալ էլիտան: Նայեք Փաշինյանին. հիստերիկ, դեմագոգ, վախկոտ, որը պատերազմի ժամանակ, երբ հարկ էր համաձակ որոշումներ կայացնել, գտնվում էր ինչ-որ տեղ ֆեյսբուքում, վիրտուալ ղեկավար այն պայմաններում, երբ իրական իշխանություն էր անհրաժեշտ»:

Հայրապետովի համար միանգամայն ակնհայտ է, որ Երևանում այժմ ամեն տեսակ փաշինյանները հարցն այսպես են դնում. հիմա ղարաբաղը մեր պատասխանատվության գոտին չէ, այլ Ռուսաստանի: Թե ինչ կլինի 4,5 տարի անց, հայտնի չէ: Պահել այն առանց Ռուսաստանի հնարավոր չէ: Կկարողանա՞ Ռուսաստանը դիմակայել թուրք-ադրբեջանական դաշինքին և երկարացնել խաղաղապահի մանդատը, հայտնի չէ: Հետևաբար այն մարդիկ, որոնք այժմ գտնվում են Երևանում, նկատի ունի ցինիկ մարդկանց, նախապես պատրաստում են պատասխանատվությունը Ղարաբաղում հայության վերջնական տապալման համար: Եվ այդ պատասխանատվությունը պետք է դրվի ոչ թե նրանց վրա, ովքեր տանուլ են տվել այդ ամենը, այլ ինչ-որ ուրիշ մարդու կամ երկրի վրա: Հարց է ծագում, ո՞ր երկրի: Իհարկե Ռուսաստանի:

«Այ հիմա, այսօրվա օրով ո՞վ է պաշտպանում Գանձասարը, Դադիվանքը և Ամարասը, ո՞վ է փաստացի պաշտպանում Զանգեզուրի սահմանները: Պատասխանը պարզ է: Եվ հարց է, թե ով դա կանի 4,5 տարի անց: Եվ այն ժամանակ, երբ տեղի է ունենում Բաքվի ու Անկարայի մերձեցումն ու միավորումը, Երևանի ընկերները քարոզչություն են տանում այն մարդկանց դեմ, որոնք այժմ Ղարաբաղի հայության գոյատևման միակ երաշխիքն են: Սա ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ այդ ամենի պատվիրատուներին, իսկ նրանք նստած են Երևանում, այդ հայկական Ղարաբաղը պետք չի եղել դեռ պատերազմից առաջ: Ինչը և նրանք բացեիբաց ասում էին»:

Հարցին, թե ինչ է մտածում վերջերս Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի այն հայտարարության մասին, թե պետք է վերանայվեն Թուրքիայի հետ հարաբերությունները, Հայրապետովը կարծում է, որ նպատակը թուրքերի փոխարեն ռուսներին թշնամի դարձնելն է, և դա ֆանտաստիկա չէ, նրանք արդեն աշխատում են այդ ուղղությամբ: Պատմաբանը բնավ դեմ չէ Թուրքիայի հետ հարաբերությունները բարելավելուն: Բայց ամբողջ հարցն այն է, թե ինչ պայմաններով, ինչ գնով ձեռք կբերվի այդ խաղաղությունը:

Ինչի՞ կհանգեցնի իրականում այս վեկտորների փոփոխությունը: Ենթադրենք՝ Ռուսաստանի՝ որպես թշնամու կերպարի քարոզչությունը հաջողվում է և պահանջում են հեռացնել նրա զորքերը, Թուրքիայի հետ բարեկամության պայմանագիր են կնքում և այլն: Ինչպիսի՞ն կլինի արդյունքը:

«Տեղի հայկական իշխանությունները բավական հետևողականորեն  գործում են Հայաստանը թուրքական պրոտեկտորատի վերածելու ուղղությամբ,- պատասխանում է պատմաբանը:- Երբ ես առաջին անգամ ասացի այդ մասին, ոմանք դա ֆանտաստիկ սցենար համարեցին: Բայց չէ՞ որ քայլ առ քայլ իրականացվում է դա: Երևանի առնչությամբ չեմ ուզում Կասանդրայի դեր խաղալ, այսուհանդերձ չեմ կարող չասել, որ զինվորական ընդդիմությունը Փաշինյանին պարտություն կրեց, և արտահերթ ընտրություններ են լինելու: Թե ինչպես դրանք կընթանան ժողովրդավարական հայացքներով մարդկանցով, շատ լավ գիտենք: Ըստ ամենայնի, Փաշինյանը կպահպանի հսկողությունը կառավարության վրա և կշարունակի երկիրը կործանման տանել: Դե էնտեղ նրա կառավարման հետևանքով հավանաբար կմնա ներկայիս Հայաստանի մեկ երրորդը, դա կլինի ինչ-որ ինքնավարություն Թուրքիայի Հանրապետության ազդեցության գոտում: Փոխարենը, ինչպես ասում են փաշինյանները, այնտեղ ժողովրդավարություն և առաջընթաց կլինի: Մնացածների համար հնարավոր է, որ լավ լինի, հնարավոր է՝ ոչ»:

Սակայն, ըստ զրուցակցի, խնդիրն այն չէ, որ այժմ հանրապետության ղեկավարը Փաշինյանն է: Խնդիրն այն է, թե ով կլինի նրա փոխարեն: Գլխավոր խնդիրը Փաշինյանին հեռացնելը չէ, այլ փաշինյանականության հեռացումը, քանի որ Հայաստանն այժմ համակարգային ճգնաժամի մեջ է և այն պետք է դուրս բերել այդ ճգնաժամից:

«Առաջ հայերն ինտելեկտուալ ժողովրդի հեղինակություն ունեին: Իրոք: Ե՛վ բիզնեսի հատվածում, և՛առևտրի, և՛ ստեղծագործության ու գիտության: Ո՞ւր է հիմա այդ ամենը: Այնտեղ, որտեղ գտնվում են Աբովյանի, Թումանյանի և Չարենցի ժառանգության մասին գիտելիքները: Կորսվել է հեղինակությունը: Առաջ՝ խորհրդային դպրոցում, Աբովյան ու Րաֆֆի էին կարդում: Իսկ հիմա՞: Միջնակարգ կրթության ճգնաժամն ու տապալումը միջին վիճակագրական մարդուն ընկալունակ դարձրին ամեն տեսակ անհեթեթություններին՝ խնդրո առարկա քարոզչական թռուցիկներին: Մենք տեսել ենք, թե ինչպես է դա գործում Ուկրաինայում, նման բան տեղի է ունենում Բելառուսում, Մեձբալթիկայում: Կնշանակի գոյություն ունի ինչ-որ միասնական հայեցակարգ, որով չափ են տալիս ազգային առանձնահատկություններին»:

Ամփոփելով իրավիճակը և զրույցի առարկա դարձած հակառուսական թեզերը բովանդակող թռուցիկը, զրուցակիցը եզրակացնում է.

«Դրությունը, ցավոք, այսպիսին է. այ մենք հիմա կկոտրենք, ինքներս մեզ կհասցնենք քաղաքական ինքնասպանության, բայց մեղավորը կլինի ուրիշը: Ես ապուշ եմ, բայց մեղավոր է հարևանը: Ինչո՞ւ: Այ եթե հարևանը լավը լիներ, փայտով գլխներիս կհարվածեր և խելքի կբերեր: Այնինչ նա, պատկերացնո՞ւմ եք, ինչ-որ շրջան չարեց դա, հիմա էլ լրիվ բաց թողեց: Այժմ ես տեսնում եմ, որ հայերին նարցիսիզմ ու պահանջկոտություն են ներարկում. դա մի կոկտեյլ է, որը քաղաքականությունում հանգեցնում է կործանման: Անցած տարվա իրադարձությունները ցույց տվեցին, թե դա ինչքան վատ ու վտանգավոր է: Բայց մարդիկ բաժանվում են երեք տեսակի. առաջինը իմաստուն մարդիկ են, որոնք սովորում են ուրիշների սխալների վրա, երկրորդը՝ խելոքները, սովորում են իրենց սխալների վրա: Երրորդ տեսակը, որ ամենատարածվածն է, առահասարակ սխալների վրա չի սովորում»:

Թե ինչ անուն են տալիս երրորդ տեսակին, կարծում է, որ բոլորս էլ գիտենք, և ցավում է, որ այժմ, ահա, քաղաքականություն են ղեկավարում որոշ իդիոտներ, որի բովանդակության ու էության մասին պատկերացում իսկ չունեն: 


 

Աշխարհում Ռուսաստան Հայաստան քաղաքական ճգնաժամ

Այլ հոդվածներ հեղինակից

Մեր բաժին «Պանենկայի հարվածը»
Այ զիբիլի վրայի առնետ, երբ հայտարարեցիր, որ քո սեփական կետից ես սկսում բանակցություններն Արցախի հարցի շուրջ, հին էջն էլ փակել ես,
Դավաճան Նիկոլի սիրելի նախկին "հրեշները"
Ես սկզբից էլ գիտեի, որ դավաճանություն կլինի, բայց ոչ այս կարգի
Հաղթաթղթերը ուրիշների ձեռքին են: Ինչպես Ռուսաստանը և Ադրբեջանը կարող են փոխել ընտրությունների ելքը Հայաստանում. Carnegie Moscow Center
Ալիևի ելույթները սպառնալիք են խաղաղությանն ու համերաշխությանը տարածաշրջանում, խարխլում են մարդու իրավունքների համակարգի միջազգայնորեն ամրագրված հիմքեր
Փաշինյանին ասացի՝ Ձեր կողմից մարզում նշանակված կադրերը կոռումպացված են, մոնտաժեցին այդ մասը. Արենիի ավագանու անդամ. News.am
Բանակը ինտրիգներից հեռու պահեք, մի մտեք այդ դաշտ
Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 547 նոր դեպք, մահացել է 21 մարդ
Ինչքան շատ էր վրեժով լցվում այդքան շատ էր վախենում ,ինչքան շատ էր վախենում՝ այդքան շատ էր ուզում վրեժ լուծել...
Հոգեխանգարումներով ստահակը մինչ ընտրությունները պիտի գնա։ Թե ուր գնա ու ոնց գնա, էդ էլ դուք որոշեք, ըստ ճաշակի...
Հայաստանը երբեք չի ունեցել լավ իշխանություն, որը ամեն ինչից վեր կդասեր պետության ու ազգի շահը
Տարօրինակ է, երբ երկրի նախագահը հանկարծ հիշում է Վենետիկի հանձնաժողովի տեսակետների կարևորության մասին
Նախագահը չի ստորագրելու Ընտրական օրենսգրքում փոփոխությունների օրենքը, բայց և չի դիմելու ՍԴ․ հայտարարություն
Ես դրա իրավունքն ունեմ, ձեզ թույլ չեմ տալիս. Վայոց ձորում զոհվածի հարազատը Փաշինյանին թույլ չտվեց մոտենալ գերեզմանին
Չեխիան արտաքսում է 18 ռուս դիվանագետների
Զելենսկին՝ Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքի մասին
Ամբողջ աշխարհում կորոնավիրուսի դեպքերի թիվը գերազանցել է 140 միլիոնը
Նավթի արդյունահանման պատճառով ԱՄՆ-ում բնապահպանական աղետ է տեղի ունեցել
Արգենտինայում Հայաստանի դեսպանը հրաժարվել է վերադառնալ Հայաստան
Փաստորեն, մենք 3-րդ՝ օլիգարխիկ կառավարման մոդելից իջել ենք 5-րդ, բռնակալական կառավարման մոդելի. քաղաքագետ
Վարանդայի շրջանում այսօր իրականացված որոնողական աշխատանքների արդյունքում հայտնաբերվել է ևս մեկ աճյուն. Արցախի ԱԻՊԾ
Ավտովթար Երևանում. բախվել են Kia Forte-ն ու Hyundai Sonata-ն, Hyundai-ն էլ հայտնվել է մայթին՝ բախվելով պատին
Արմենիա ավիաընկերությունն այսօր երկու նոր չվերթի մեկնարկ տվեց
Հրդեհ Ձորակապ գյուղում
Ավելին
Ավելին